Żywokost lekarski - właściwości i zastosowanie

 

Żywokost lekarski, znany również pod łacińską nazwą Symphytum officinale, to roślina, która od wieków jest ceniona ze względu na swoje wyjątkowe właściwości lecznicze. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa symphyo, co oznacza „zrastać się” lub „łączyć”, co jest doskonałym odniesieniem do jego zdolności wspomagania gojenia się ran i złamań. Żywokost jest rośliną, której liście i korzenie są bogate w alantoinę, substancję chemiczną przyspieszającą regenerację tkanek. To właśnie dzięki niej żywokost zyskał reputację niezastąpionego środka w medycynie ludowej.

Właściwości żywokostu są szeroko doceniane w tradycyjnej medycynie. Alantoina, główny składnik aktywny, działa na przyspieszenie podziału komórek, co sprawia, że jest szczególnie skuteczna w leczeniu ran, oparzeń, odmrożeń oraz innych uszkodzeń skóry. Ponadto, żywokost zawiera również inne związki, takie jak kwasy fenolowe i garbniki, które mają działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Te właściwości sprawiają, że jest on często stosowany w postaci maści lub okładów w leczeniu stłuczeń, skręceń, a także w przypadku problemów z bólem stawów i mięśni.

Jednym z najbardziej popularnych zastosowań żywokostu jest stosowanie go jako składnika maści leczniczych. W tradycyjnej medycynie ludowej maść z żywokostu była stosowana do przyspieszania gojenia się złamań kości. Na przykład, w przypadku złamania nogi, stosowano okłady z zioła bezpośrednio na obszar dotknięty urazem, a następnie owijano go bandażem. Dzięki temu proces regeneracji przebiegał szybciej, a pacjenci odczuwali ulgę w bólu. Współcześnie maści z żywokostu można znaleźć w aptekach i sklepach zielarskich, a ich popularność rośnie, ponieważ coraz więcej osób szuka naturalnych metod leczenia.

Kolejnym zastosowaniem żywokostu jest przygotowywanie kompresów. Aby przygotować taki kompres, wystarczy zmiażdżyć świeże liście żywokostu, aby wydobyć z nich sok, a następnie przyłożyć na bolące miejsce. Tego typu kompresy są szczególnie polecane w przypadku stłuczeń, skręceń i innych urazów mięśniowo-szkieletowych. Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym, żywokost może przynieść szybką ulgę w bólu i zmniejszyć obrzęk, co jest szczególnie przydatne dla sportowców czy osób aktywnych fizycznie.

Warto również wspomnieć o zastosowaniu żywokostu w postaci naparów i herbat. Choć nie jest to najczęstsza forma jego użycia, to jednak napary z żywokostu mogą być pomocne w przypadku problemów trawiennych i wrzodów żołądka. Właściwości osłaniające i regenerujące błonę śluzową przewodu pokarmowego sprawiają, że jest on stosowany jako środek wspomagający leczenie chorób żołądka. Należy jednak pamiętać, że przyjmowanie żywokostu wewnętrznie powinno być konsultowane z lekarzem, ze względu na obecność alkaloidów pirolizydynowych, które w dużych dawkach mogą być toksyczne dla wątroby.

Produkty lecznicze z żywokostem są dostępne w różnych formach. Poza wspomnianymi maściami i kompresami, można także znaleźć żele, balsamy czy oleje, które są wzbogacone wyciągiem z tej rośliny. Dla osób preferujących samodzielne przygotowywanie preparatów, suszony korzeń żywokostu może być świetnym składnikiem do przygotowywania domowych maści i okładów. Wystarczy zmielić korzeń na proszek i połączyć go z bazą tłuszczową, taką jak wazelina czy olej kokosowy, aby stworzyć własny środek leczniczy.

Podsumowując, żywokost lekarski to roślina o bogatej historii i szerokim spektrum zastosowań w medycynie naturalnej. Jego właściwości regeneracyjne i przeciwzapalne sprawiają, że jest cenionym środkiem w leczeniu różnorodnych urazów i dolegliwości. Choć jego stosowanie wymaga pewnej ostrożności, szczególnie w przypadku wewnętrznego użycia, to jednak dla wielu osób stanowi niezastąpioną pomoc w naturalnej terapii. Warto więc rozważyć jego zastosowanie jako uzupełnienie domowej apteczki, zwłaszcza że coraz więcej badań potwierdza jego skuteczność i potencjał w leczeniu różnorodnych dolegliwości.

Podbiał pospolity -właściwości i zastosowania

 

 Podbiał pospolity, znany również jako Tussilago farfara, jest rośliną, która od wieków cieszy się uznaniem w medycynie naturalnej. Jego charakterystyczne żółte kwiaty pojawiają się wczesną wiosną, często jeszcze przed rozwojem liści, co czyni go jednym z pierwszych zwiastunów nadchodzącej wiosny. Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się niepozorny, podbiał posiada bogaty zestaw właściwości leczniczych, które sprawiają, że jest cennym surowcem w ziołolecznictwie.

Podbiał pospolity od dawna jest stosowany w leczeniu różnorodnych dolegliwości, zwłaszcza tych związanych z układem oddechowym. Jego liście oraz kwiaty zawierają związki śluzowe, które działają łagodząco na podrażnione błony śluzowe gardła i oskrzeli. Dzięki temu napary i syropy z podbiału często wykorzystuje się w łagodzeniu kaszlu, bólu gardła czy chrypki. Działanie te zostało potwierdzone przez liczne badania, które wykazały, że podbiał może skutecznie redukować stany zapalne oraz ułatwiać odkrztuszanie zalegającej wydzieliny.

Warto również zwrócić uwagę na działanie przeciwzapalne podbiału. Jest on bogaty w flawonoidy oraz inne substancje o właściwościach antyoksydacyjnych, które pomagają neutralizować wolne rodniki w organizmie. Dzięki temu podbiał może wspierać organizm w walce z różnorodnymi stanami zapalnymi, nie tylko w obrębie układu oddechowego, ale także w przypadku problemów skórnych. Na przykład, okłady z liści podbiału były tradycyjnie stosowane w leczeniu ran, oparzeń czy ukąszeń owadów, co przynosiło ulgę w bólu i przyspieszało proces gojenia.

Zastosowanie podbiału pospolitego nie ogranicza się jednak tylko do medycyny ludowej. Współczesne badania nad tą rośliną wykazały, że może być ona również pomocna w leczeniu chorób przewlekłych, takich jak astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Choć w tych przypadkach podbiał nie zastępuje standardowej terapii farmakologicznej, może stanowić wartościowe wsparcie w leczeniu objawowym i poprawie komfortu życia pacjentów. Ważne jest jednak, aby przed rozpoczęciem stosowania podbiału skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza w przypadku osób przyjmujących inne leki.

Podbiał pospolity znalazł także swoje miejsce w przemyśle kosmetycznym. Ekstrakty z tej rośliny dodawane są do kremów czy balsamów przeznaczonych do skóry wrażliwej i skłonnej do podrażnień. Dzięki swoim właściwościom nawilżającym i łagodzącym, podbiał może być skutecznym składnikiem kosmetyków dedykowanych osobom z problemami skórnymi, takimi jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. Dla przykładu, stosowanie maści z dodatkiem podbiału może pomóc złagodzić swędzenie i zaczerwienienie skóry, przynosząc ulgę i poprawiając ogólny stan naskórka.

Nie sposób pominąć faktu, że podbiał pospolity jest również cenionym surowcem w kuchniach niektórych krajów. Jego młode liście mogą być dodawane do sałatek, zup czy sosów, wzbogacając potrawy nie tylko o ciekawy smak, ale także wartości odżywcze. Podbiał zawiera witaminy i minerały, takie jak witamina C, wapń czy potas, które wspomagają funkcjonowanie organizmu. Choć nie jest to powszechnie znane zastosowanie, osoby zainteresowane dziką kuchnią mogą z powodzeniem eksperymentować z podbiałem w swojej kuchni, pamiętając jednak, aby używać go w umiarkowanych ilościach.

Pomimo licznych zalet, stosowanie podbiału pospolitego wymaga rozwagi. Roślina ta zawiera alkaloidy pirolizydynowe, które w dużych ilościach mogą być szkodliwe dla wątroby. Dlatego zaleca się, aby nie stosować podbiału w sposób długotrwały, zwłaszcza bez nadzoru specjalisty. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, matki karmiące oraz osoby z chorobami wątroby. Jak zawsze w przypadku ziół leczniczych, kluczowe jest, aby stosować je zgodnie z zaleceniami i w odpowiednich dawkach, aby cieszyć się ich dobroczynnym działaniem bez narażania zdrowia.

Podsumowując, podbiał pospolity to roślina o wszechstronnym zastosowaniu, która zasługuje na uwagę zarówno w kontekście leczniczym, jak i kulinarnym. Choć jego stosowanie wymaga ostrożności, właściwie używany może przynieść wiele korzyści zdrowotnych. Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym, łagodzącym i odżywczym, podbiał pospolity wciąż pozostaje cennym elementem naturalnej apteki, łącząc w sobie tradycyjną wiedzę zielarską z nowoczesnymi odkryciami naukowymi.

Ostropest plamisty

Ostropest plamisty, znany również jako Silybum marianum, to roślina o niezwykle wszechstronnych właściwościach zdrowotnych. Jest on często używany jako suplement diety i składnik preparatów leczniczych, ale zanim przejdziemy do jego zastosowań, warto przyjrzeć się, gdzie dokładnie rośnie. Ostropest plamisty pochodzi z regionów śródziemnomorskich, ale można go znaleźć w całej Europie, a także w Ameryce Północnej i Południowej. Roślina ta preferuje ciepłe i suche miejsca, często można ją spotkać na polach, nieużytkach i przydrożach.

Jednym z kluczowych powodów popularności ostropestu plamistego są jego właściwości zdrowotne. Najważniejszym składnikiem aktywnym tej rośliny jest sylimaryna, kompleks związków, które mają silne działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne. Sylimaryna jest znana z tego, że wspomaga regenerację komórek wątroby i chroni ją przed toksynami. Z tego powodu ostropest plamisty jest często stosowany w leczeniu chorób wątroby, takich jak marskość czy stłuszczenie wątroby. Ponadto, roślina ta może wspierać układ odpornościowy, a także pomagać w obniżaniu poziomu cholesterolu.

Ostropest plamisty jest szczególnie polecany dla osób z problemami wątroby, ale także dla tych, którzy chcą naturalnie wspomóc jej funkcjonowanie. Osoby narażone na działanie toksyn, takie jak pracownicy przemysłowi czy osoby regularnie spożywające alkohol, mogą również skorzystać z jego właściwości ochronnych. Ponadto, ostropest plamisty może być pomocny dla osób z cukrzycą, ponieważ istnieją badania sugerujące, że może on pomóc w regulacji poziomu cukru we krwi.

Należy jednak pamiętać, że ostropest plamisty nie jest dla wszystkich. Istnieją pewne przeciwwskazania do jego stosowania. Osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych, do której należy ostropest, powinny unikać jego stosowania. Kobiety w ciąży i karmiące piersią również powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji. Dodatkowo, osoby przyjmujące leki na cukrzycę powinny być ostrożne, ponieważ ostropest może zwiększać działanie tych leków, prowadząc do hipoglikemii.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zawierających ostropest plamisty. Mogą to być kapsułki, tabletki, herbaty czy ekstrakty. Ważne jest, aby wybierać produkty od renomowanych producentów, aby mieć pewność co do ich jakości i skuteczności. Jeśli chodzi o przepisy zdrowotne, jednym z popularnych sposobów przyjmowania ostropestu jest przygotowanie naparu z jego nasion. Aby go zrobić, potrzebujesz około 1-2 łyżeczek zmielonych nasion ostropestu i szklanki wrzącej wody. Zalej nasiona wrzątkiem i pozostaw do zaparzenia na około 10-15 minut. Następnie przecedź napar i pij go dwa razy dziennie. Taki napar może wspierać pracę wątroby i układu trawiennego.

Innym sposobem na wykorzystanie ostropestu jest dodanie jego mielonych nasion do sałatek, jogurtów czy koktajli. Można również przygotować olej z ostropestu, który można stosować jako dodatek do potraw lub bezpośrednio spożywać łyżeczką. Aby przygotować taki olej w domu, potrzeba prasy do tłoczenia oleju na zimno, co może być bardziej skomplikowane, ale gotowy produkt dostępny jest w sklepach ze zdrową żywnością.

Warto wspomnieć, że badania nad ostropestem plamistym wciąż trwają i choć jego korzystny wpływ na zdrowie jest dobrze udokumentowany, naukowcy nadal odkrywają nowe zastosowania tej rośliny. Przykładowo, niektóre badania sugerują, że ostropest może mieć potencjał w leczeniu pewnych rodzajów nowotworów, choć w tym zakresie potrzebne są dalsze badania.

Podsumowując, ostropest plamisty to roślina o wielu korzyściach zdrowotnych, którą warto włączyć do swojej diety, szczególnie jeśli mamy na uwadze zdrowie naszej wątroby. Jak w przypadku każdego suplementu, ważne jest, aby stosować go z umiarem i po konsultacji z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujemy inne leki. Dzięki swoim właściwościom ostropest plamisty może być cennym wsparciem w dbaniu o zdrowie, jednak jak w przypadku każdej terapii naturalnej, kluczowe jest indywidualne podejście i dbałość o jakość stosowanych produktów.

 

Forsycja

 Forsycja, znana przede wszystkim jako wczesnowiosenny krzew ozdobny, może być także interesującym tematem w kontekście jej potencjalnych właściwości leczniczych. Choć w Polsce i wielu innych krajach jest ona ceniona głównie za swoje piękne, żółte kwiaty, w medycynie chińskiej forsycja jest od dawna używana jako surowiec zielarski. W tym poście przyjrzymy się działaniu leczniczemu forsycji, sposobom jej stosowania, przeciwwskazaniom oraz sposobom przygotowywania preparatów z jej udziałem.

Forsycja odznacza się bogatym składem chemicznym, który zawiera m.in. fenole, lignany i flawonoidy. W tradycyjnej medycynie chińskiej wykorzystuje się ją jako środek działający przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Forsycja jest często stosowana w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak przeziębienia czy grypa. W badaniach naukowych wykazano, że ekstrakty z owoców forsycji mogą hamować wzrost niektórych bakterii, co sugeruje ich potencjalne zastosowanie w walce z infekcjami bakteryjnymi.

Sposób stosowania forsycji może się różnić w zależności od formy preparatu. Najczęściej używane są suszone owoce, które można przekształcić w herbaty lub nalewki. Aby przygotować herbatę z forsycji, wystarczy zalać około 10 gramów suszonych owoców wrzącą wodą i parzyć przez około 10-15 minut. Taki napar można pić kilka razy dziennie, zwłaszcza w okresach zwiększonego ryzyka infekcji. Nalewkę z forsycji można przygotować poprzez zalanie suszonych owoców alkoholem i pozostawienie na kilka tygodni w ciemnym miejscu. Następnie nalewkę można stosować w małych ilościach jako profilaktykę w okresie jesienno-zimowym. Przykład: Osoba, która regularnie pije herbatę z forsycji w sezonie grypowym, zauważyła, że rzadziej choruje na przeziębienia w porównaniu do lat poprzednich.

Mimo że forsycja ma wiele korzystnych właściwości, istnieją również pewne przeciwwskazania do jej stosowania. Osoby uczulone na rośliny z rodziny oliwkowatych powinny unikać preparatów z forsycji, aby uniknąć reakcji alergicznych. Ponadto kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania forsycji, ponieważ brak jest wystarczających badań na temat jej bezpieczeństwa w tych grupach. Osoby przyjmujące leki na stałe, zwłaszcza te działające na układ odpornościowy, również powinny zasięgnąć porady lekarza, aby uniknąć ewentualnych interakcji.

Na rynku dostępne są różne preparaty zawierające forsycję, w tym kapsułki, tabletki, ekstrakty i herbaty. Wybierając odpowiedni preparat, warto zwrócić uwagę na jego skład oraz stężenie substancji czynnych. Przykład: Osoba, która wybiera suplementy diety, powinna zwrócić uwagę na to, czy kapsułki z forsycją zawierają standaryzowany ekstrakt, co zapewnia stałą zawartość aktywnych składników.

Przygotowanie forsycji do stosowania w domowych warunkach nie jest trudne, ale wymaga pewnej wiedzy i ostrożności. Najlepiej zbierać kwiaty forsycji późną wiosną, kiedy są w pełni dojrzałe. Należy je dokładnie przejrzeć ,pozostawić na białym łótnie ,aby uciekły wszystkie robaczki  i wysuszyć w przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Po wysuszeniu kwiaty można przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku, aby chronić je przed wilgocią i utratą wartości odżywczych.

Babka szerokolistna

 

Babka szerokolistna, znana również jako Plantago major, to roślina, która od wieków cieszy się dużym uznaniem w medycynie naturalnej. Jej wszechstronne zastosowanie i dostępność sprawiają, że jest często wykorzystywana w różnorodnych formach, zarówno jako środek leczniczy, jak i kulinarny. W tym poście  przyjrzymy się dokładniej, gdzie rośnie babka szerokolistna, jak ją stosować, na co pomaga oraz przedstawimy kilka przepisów z jej użyciem.

Babka szerokolistna to roślina, którą można spotkać praktycznie na całym świecie. Jest niezwykle wytrzymała i potrafi przystosować się do różnych warunków środowiskowych. Najczęściej rośnie na łąkach, pastwiskach, przydrożach, a także w ogrodach i innych miejscach o niezakłóconym wzroście roślin. Można ją znaleźć zarówno na terenach nizinnych, jak i w górach. Dzięki swojej odporności na różne warunki atmosferyczne, babka szerokolistna jest dostępna przez cały rok, choć najłatwiej ją znaleźć w okresie wiosenno-letnim, kiedy jej liście są najbardziej soczyste i pełne wartości odżywczych.

Zastosowanie babki szerokolistnej jest niezwykle szerokie. Przede wszystkim jest ona znana ze swoich właściwości leczniczych. Liście babki zawierają mnóstwo cennych substancji, takich jak witaminy A, C, K oraz minerały, w tym wapń, potas i fosfor. Działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przyspiesza gojenie się ran. W medycynie ludowej liście babki były wykorzystywane do leczenia drobnych skaleczeń, ukąszeń owadów, a także oparzeń. Wystarczyło zmiażdżyć świeże liście i nałożyć je na ranę, aby odczuć ulgę.

Babka szerokolistna jest również skuteczna w łagodzeniu problemów z układem oddechowym. Napary z jej liści pomagają w leczeniu kaszlu, przeziębienia i innych dolegliwości związanych z górnymi drogami oddechowymi. Dzięki właściwościom wykrztuśnym, babka ułatwia odkrztuszanie i oczyszcza drogi oddechowe. Warto również wspomnieć, że babka szerokolistna jest stosowana w leczeniu problemów z układem pokarmowym. Dzięki zawartości błonnika, pomaga w regulacji trawienia, łagodzi objawy choroby wrzodowej oraz zapobiega zaparciom.

Przygotowanie naparu z babki szerokolistnej jest proste i nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Wystarczy kilka świeżych lub suszonych liści babki zalać wrzątkiem i pozostawić do zaparzenia na około 10 minut. Taki napar można pić kilka razy dziennie, aby wspomóc leczenie przeziębienia lub problemów z układem pokarmowym.

Babka szerokolistna znajduje również zastosowanie w kuchni. Jej młode liście można dodawać do sałatek, zup, a nawet omletów. Dają one potrawom wyrazisty smak i wzbogacają je o dodatkowe wartości odżywcze. Przykładowo, można przygotować sałatkę z babki, rukoli, pomidorków koktajlowych i mozzarelli, skropioną oliwą z oliwek i sokiem z cytryny. Taka sałatka jest nie tylko smaczna, ale również zdrowa i pożywna.

Kolejnym ciekawym przepisem z babką szerokolistną jest zupa krem. Wystarczy podsmażyć cebulę i czosnek na oliwie, dodać pokrojone w kostkę ziemniaki oraz marchewkę, a następnie zalać bulionem warzywnym. Gdy warzywa będą miękkie, dodajemy świeże liście babki i gotujemy jeszcze kilka minut. Całość blendujemy na gładki krem, doprawiamy solą, pieprzem i odrobiną śmietany. Taka zupa jest nie tylko smaczna, ale również posiada właściwości prozdrowotne dzięki dodatku babki.

Podsumowując, babka szerokolistna to roślina o wielu zastosowaniach, którą warto poznać bliżej. Jej właściwości lecznicze i kulinarne sprawiają, że jest cennym dodatkiem do codziennej diety i domowej apteki. Dzięki prostym przepisom i łatwej dostępności, każdy może skorzystać z dobrodziejstw, jakie oferuje ta niepozorna roślina. Warto więc wybrać się na spacer i poszukać babki szerokolistnej w swoim otoczeniu, a następnie wykorzystać ją w kuchni lub jako naturalny środek leczniczy.

Babka lekarska

 

Babka lekarska, znana również jako Plantago lanceolata, to roślina, która od wieków znajduje zastosowanie w medycynie ludowej. Jest szeroko rozpoznawalna dzięki swoim charakterystycznym, lancetowatym liściom i drobnym, białym kwiatkom zebranym w kłosy. Roślina ta jest niezwykle łatwa do znalezienia, ponieważ rośnie praktycznie wszędzie. Można ją spotkać na łąkach, wzdłuż dróg, na polach, a nawet w przydomowych ogródkach. Jest niezwykle odporna na trudne warunki, co czyni ją powszechnie dostępną.

Zastosowanie babki lekarskiej jest niezwykle szerokie, co czyni ją cennym składnikiem w domowej apteczce. Jej liście, bogate w śluz roślinny, mogą być stosowane na rany i ukąszenia owadów, działając kojąco i przyspieszając gojenie. Wystarczy zerwać świeży liść, lekko go zgnieść, aby wydobyć sok, i przyłożyć na miejsce skaleczenia. Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym i antyseptycznym, babka lekarska jest również stosowana w leczeniu stanów zapalnych skóry, takich jak trądzik czy egzema. W takich przypadkach można przygotować napar z liści, który po ostudzeniu stosuje się jako tonik do przemywania skóry.

Babka lekarska jest również znana ze swojego pozytywnego wpływu na układ oddechowy. Działa jako środek wykrztuśny, ułatwiając odkrztuszanie i łagodząc kaszel. W tym celu można przygotować syrop z liści babki, gotując je z cukrem lub miodem. Taki syrop przechowuje się w lodówce i spożywa kilka razy dziennie po łyżeczce. Działa on łagodząco na błony śluzowe gardła i krtani, przynosząc ulgę podczas przeziębienia.

Warto również wspomnieć o właściwościach babki lekarskiej wspomagających układ pokarmowy. Napar z liści pomaga w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit, a także wspomaga trawienie. Można go przygotować poprzez zalanie suszonych liści wrzątkiem i parzenie przez kilka minut. Taki napar można pić regularnie, aby poprawić funkcjonowanie układu pokarmowego i złagodzić dolegliwości takie jak wzdęcia czy niestrawność.

Istnieje wiele przepisów, które wykorzystują babkę lekarską jako składnik kulinarny. Liście babki można dodawać do sałatek, zup czy smoothie, wzbogacając je o wartości odżywcze. Przykładem może być sałatka z młodymi liśćmi babki, rukolą, orzechami włoskimi i serem feta, skropiona oliwą z oliwek i sokiem z cytryny. Taka potrawa nie tylko smakuje wyśmienicie, ale także dostarcza organizmowi witamin i minerałów.

Babka lekarska jest również stosowana w kosmetyce naturalnej. Można z niej przygotować domowe maseczki do twarzy, które działają nawilżająco i łagodząco na skórę. Wystarczy zmiksować świeże liście babki z jogurtem naturalnym i kilkoma kroplami oleju z awokado, a następnie nałożyć na twarz na około 15 minut. Skóra po takim zabiegu staje się miękka, nawilżona i promienna.

Napar z babki lekarskiej

Pierwszym, prostym sposobem na wykorzystanie babki lekarskiej jest przygotowanie naparu z jej liści. Wystarczy zebrać świeże liście, dokładnie je umyć, a następnie zalać wrzącą wodą. Po zaparzeniu przez około 10 minut, napar jest gotowy do spożycia. Regularne picie tego napoju może wspomagać układ oddechowy, zwłaszcza w okresie przeziębień, ponieważ babka lekarska łagodzi drogi oddechowe, pomagając przy kaszlu i nawilżając śluzówkę.

Syrop z babki lekarskiej

Innym ciekawym zastosowaniem jest syrop z babki lekarskiej. Do jego przygotowania potrzebujesz 100 gramów świeżych liści, 200 gramów cukru oraz szklankę wody. Liście należy drobno posiekać i gotować na małym ogniu przez około 30 minut. Następnie dodaj cukier i kontynuuj gotowanie, aż syrop osiągnie odpowiednią konsystencję. Gotowy produkt przechowuj w lodówce i stosuj jako naturalny środek na ból gardła i podrażnienia błon śluzowych.

Kompresy z babki lekarskiej

Kompresy z babki lekarskiej to kolejny sposób na wykorzystanie jej właściwości leczniczych. Można je stosować na drobne rany, ugryzienia owadów czy podrażnienia skóry. Aby przygotować kompres, zmiażdż świeże liście, aż do uzyskania papki, którą następnie nakłada się bezpośrednio na skórę i zabezpiecza bandażem. Dzięki działaniu przeciwzapalnemu i antyseptycznemu, babka wspomaga gojenie, redukując obrzęki i zaczerwienienia.

Zastosowanie w kuchni

Babka lekarska znajduje również zastosowanie w kuchni. Młode liście mogą być dodawane do sałatek, zup czy smoothie, wzbogacając te dania o cenne składniki odżywcze. Ze względu na łagodny i lekko gorzkawy smak, babka dobrze komponuje się z innymi ziołami i warzywami, dodając potrawom świeżości i oryginalności. Regularne spożywanie babki może wspierać układ trawienny, poprawiając perystaltykę jelit i wspomagając procesy detoksykacyjne organizmu.

Tradycja i nauka

Na koniec warto zaznaczyć, że babka lekarska ma długą tradycję stosowania w medycynie ludowej, a jej właściwości są potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Jest cenionym składnikiem wielu preparatów ziołowych dostępnych na rynku. Jednak, jak w przypadku każdego zioła, ważne jest, aby stosować ją z umiarem i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub specjalistą w dziedzinie ziołolecznictwa.

Współczesne badania potwierdzają wiele z tradycyjnych zastosowań babki lekarskiej. Wykazano, że zawiera ona związki o działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym i przeciwbakteryjnym, co czyni ją wartościowym składnikiem w leczeniu różnych dolegliwości.  Dzięki niej możemy czerpać korzyści z natury, poprawiając nasze zdrowie i samopoczucie w sposób naturalny i bezpieczny.

Dziurawiec zwyczajny

 

Dziurawiec zwyczajny, znany również jako Hypericum perforatum, to roślina o długiej historii stosowania w medycynie naturalnej. Występuje głównie w Europie, Azji i Afryce Północnej, ale można go również spotkać w innych częściach świata, gdzie został wprowadzony. Charakterystyczne dla dziurawca są jego żółte kwiaty, które można znaleźć na łąkach, w zaroślach i na skrajach lasów. Roślina ta preferuje nasłonecznione miejsca, co często sprawia, że rośnie na nieużytkach i przydrożach.

Dziurawiec jest ceniony głównie ze względu na swoje właściwości lecznicze. Wskazania do jego stosowania obejmują problemy z układem nerwowym, takie jak łagodne stany depresyjne i lękowe. Jest często stosowany jako naturalna alternatywa dla syntetycznych leków przeciwdepresyjnych. Dziurawiec działa poprzez zwiększenie poziomu serotoniny, dopaminy i noradrenaliny w mózgu, co często przekłada się na poprawę nastroju. Ponadto, dziurawiec może być używany w leczeniu problemów trawiennych, takich jak niestrawność, oraz w celu łagodzenia objawów menopauzy.

Jednak, jak w przypadku każdego zioła, istnieją przeciwwskazania do stosowania dziurawca. Jednym z głównych jest jego potencjał do interakcji z innymi lekami. Dziurawiec może osłabiać działanie niektórych leków, takich jak środki antykoncepcyjne, leki przeciwzakrzepowe czy antydepresanty. 

 Osoby z nadwrażliwością na światło powinny również zachować ostrożność, ponieważ dziurawiec może zwiększać ryzyko oparzeń słonecznych.

Przygotowanie dziurawca do celów leczniczych może odbywać się na różne sposoby. Jednym z najpopularniejszych jest przygotowanie naparu. 

Aby zrobić napar z dziurawca, wystarczy zalać jedną łyżkę suszonych kwiatów szklanką wrzącej wody i pozostawić do naciągnięcia przez około 10 minut. Taki napar można pić dwa do trzech razy dziennie, aby osiągnąć pożądane efekty. 

Przykładowo, jeśli ktoś zmaga się z łagodnym stanem depresyjnym, może zdecydować się na stosowanie naparu z dziurawca jako naturalnego wsparcia. Regularne picie naparu może pomóc w poprawie samopoczucia i zmniejszeniu uczucia smutku. Z kolei osoba cierpiąca na problemy trawienne może zauważyć ulgę po regularnym spożywaniu naparu, który może działać kojąco na układ pokarmowy.

Kolejnym interesującym przepisem jest olej z dziurawca, który można stosować zewnętrznie na skórę. Aby go przygotować, potrzebujemy świeżych kwiatów dziurawca oraz oleju nośnikowego, na przykład oliwy z oliwek. Należy umieścić kwiaty w szklanym słoju, a następnie zalać je olejem, tak aby całkowicie je przykryć. Słoik odstawiamy na około sześć tygodni w ciepłe, nasłonecznione miejsce, codziennie delikatnie mieszając. Po tym czasie olej przecedzamy i przechowujemy w ciemnej butelce. Olej z dziurawca ma właściwości przeciwzapalne i może być stosowany na podrażnienia skóry, drobne rany czy oparzenia.

Dziurawiec można także wykorzystać do przygotowania nalewki, która jest skoncentrowanym ekstraktem z rośliny. Aby przygotować nalewkę, potrzebujemy suszonego dziurawca i alkoholu o wysokiej zawartości, na przykład wódki. Zioła należy umieścić w szklanym naczyniu, zalać alkoholem i szczelnie zamknąć. Tak przygotowaną mieszankę odstawiamy na około cztery do sześciu tygodni, od czasu do czasu potrząsając naczyniem. Po tym czasie nalewkę przecedzamy i przechowujemy w ciemnym miejscu. Nalewka z dziurawca może być stosowana jako dodatek do herbaty w celu wspomagania trawienia lub jako środek przeciwbólowy.

Tymianek

 

Tymianek, znany również pod nazwą Thymus vulgaris, to nie tylko popularna przyprawa, ale także roślina o wielu zastosowaniach w medycynie i kosmetyce. Jego historia sięga czasów starożytnych, kiedy to był używany zarówno w kuchni, jak i w celach leczniczych. Zacznijmy od tego, gdzie tymianek naturalnie rośnie. Ta niewielka roślina pochodzi z regionów śródziemnomorskich, gdzie jej aromatyczne liście od wieków były cenione przez tamtejsze kultury. Obecnie uprawia się ją na całym świecie, w tym w Europie, Ameryce Północnej i Azji, w regionach o ciepłym klimacie i dobrze przepuszczalnej glebie.

Tymianek jest znany ze swoich właściwości zdrowotnych i znajduje szerokie zastosowanie w medycynie naturalnej. Pomaga w leczeniu infekcji dróg oddechowych, takich jak kaszel czy zapalenie oskrzeli, ponieważ działa wykrztuśnie i antyseptycznie. Działa także przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie, co czyni go skutecznym środkiem w walce z bakteriami i grzybami. Przykładowo, napar z tymianku może być stosowany jako płukanka do gardła w przypadku bólu gardła. Dodatkowo, roślina ta wspomaga trawienie, łagodzi wzdęcia i skurcze żołądkowe. Można zatem spożywać napar z tymianku po ciężkostrawnych posiłkach, aby poprawić komfort trawienia.

Jednak, jak każda roślina lecznicza, tymianek ma również swoje przeciwwskazania. Nie zaleca się jego nadmiernego stosowania u osób z wrzodami żołądka czy refluksowym zapaleniem przełyku, ponieważ może podrażniać błony śluzowe. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji tymiankiem, ponieważ jego wpływ na płód i niemowlę nie jest do końca zbadany.

Tymianek odgrywa również istotną rolę w kuchni. Jego intensywny, lekko pieprzowy smak doskonale komponuje się z mięsami, zwłaszcza drobiem i wieprzowiną, a także z rybami i owocami morza. Można go dodawać do zup, sosów, a nawet do pieczywa. Na przykład, pieczony kurczak z dodatkiem tymianku i cytryny to klasyczne danie, które cieszy się dużą popularnością. Warto pamiętać, że tymianek najlepiej dodawać na początku gotowania, aby jego aromat miał czas się uwolnić i wniknąć w potrawę. 

W kosmetyce tymianek wykorzystywany jest ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i antyseptyczne. Wyciągi z tymianku można znaleźć w produktach do pielęgnacji skóry trądzikowej, ponieważ pomaga on w redukcji wyprysków i oczyszczaniu skóry. Działa także ściągająco, co jest korzystne dla skóry tłustej i mieszanej. Przykładem może być tonik z tymianku, który można stosować na twarz, aby odświeżyć cerę i zredukować nadmiar sebum.

Aby wykorzystać tymianek w praktyce, warto znać kilka podstawowych proporcji i przepisów. Na przykład, przygotowując napar z tymianku, można użyć jednej łyżki suszonych liści na filiżankę wrzącej wody, parząc przez około 10 minut. Taki napar można pić dwa do trzech razy dziennie w przypadku infekcji dróg oddechowych. W kuchni, do marynowania mięsa, warto użyć dwóch łyżek świeżych liści tymianku na kilogram mięsa, dodając również oliwę, sok z cytryny, czosnek i sól, aby uzyskać aromatyczną marynatę.

Tymianek, dzięki swoim wszechstronnym właściwościom, jest nieocenionym dodatkiem zarówno w kuchni, jak i w domowej apteczce czy kosmetyczce. Jego zastosowanie w różnych dziedzinach życia sprawia, że jest to roślina, którą warto mieć pod ręką. Zachęcam do eksperymentowania z tymiankiem i odkrywania jego licznych zalet, pamiętając jednocześnie o umiarze i ewentualnych przeciwwskazaniach. To zioło, które może stać się nie tylko smacznym dodatkiem do potraw, ale także pomocnym wsparciem dla zdrowia i urody.

Szałwia lekarska,

 

Szałwia lekarska, znana również pod łacińską nazwą Salvia officinalis, jest rośliną o niezwykle szerokim spektrum zastosowań. Jej naturalne środowisko to obszary Morza Śródziemnego, gdzie rośnie dziko na skalistych wzgórzach i w suchych, słonecznych miejscach. Dzięki swym unikalnym właściwościom zioło to zyskało popularność na całym świecie, a jego uprawa rozprzestrzeniła się do wielu innych regionów, w tym Europy Środkowej i Północnej, a także Ameryki Północnej.

Szałwia jest znana ze swoich właściwości leczniczych. Tradycyjnie stosowano ją w medycynie ludowej jako środek łagodzący bóle gardła, dzięki jej działaniu przeciwbakteryjnemu i przeciwzapalnemu. Wyciągi z szałwii mogą również wspomagać trawienie, łagodząc wzdęcia i niestrawność. Badania wykazały, że szałwia może mieć pozytywny wpływ na poprawę funkcji poznawczych i pamięci, co czyni ją interesującym obiektem badań w kontekście chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera.

Jednak, jak każdy środek leczniczy, szałwia również ma swoje przeciwwskazania. Jej nadmierne spożycie może prowadzić do skutków ubocznych, takich jak podrażnienie błon śluzowych jamy ustnej i gardła. Szałwia zawiera tujon, związek chemiczny, który w dużych ilościach może działać neurotoksycznie. Dlatego osoby cierpiące na epilepsję, kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać nadmiernego spożycia szałwii.

Oprócz swoich właściwości zdrowotnych, szałwia jest również ceniona w kuchni. Jej intensywny, lekko gorzki smak doskonale komponuje się z daniami mięsnymi, zwłaszcza drobiem i wieprzowiną. W kuchni włoskiej często dodaje się ją do słynnego dania saltimbocca, gdzie jej aromat wzbogaca smak cielęciny zawiniętej w szynkę parmeńską. Liście szałwii można także smażyć na maśle, co daje chrupiący i aromatyczny dodatek do potraw. Przygotowując sosy czy zupy, warto pamiętać, że szałwia jest bardzo aromatyczna, więc wystarczy użyć jej w niewielkich ilościach, by wzbogacić smak potrawy.

Szałwia znajduje także zastosowanie w kosmetyce. Dzięki swoim właściwościom antyseptycznym i ściągającym jest częstym składnikiem toników i maseczek do skóry tłustej i trądzikowej. W domowych warunkach można przygotować prosty tonik, gotując garść liści szałwii w litrze wody przez kilka minut, a następnie przecedzając. Taki tonik można stosować do przemywania twarzy, co pomoże w redukcji nadmiaru sebum i odświeżeniu cery.

Ponadto szałwia jest stosowana w produkcji perfum i świec zapachowych dzięki swojemu charakterystycznemu, ziołowemu aromatowi. W aromaterapii olejek eteryczny z szałwii stosowany jest do relaksacji, łagodzenia napięcia nerwowego i poprawy nastroju.

Zastosowanie w kuchni

Przepis na aromatyczne masło szałwiowe:

• 100 g masła
• 10 liści świeżej szałwii
• Sól i pieprz do smaku

Roztop masło na patelni, dodaj posiekane liście szałwii, sól i pieprz. Podgrzewaj przez kilka minut, aż masło nabierze aromatu. Idealne do pieczywa lub jako dodatek do mięs!

Zastosowanie w kosmetyce

Przepis na tonik szałwiowy:

• 1 szklanka wrzącej wody
• 2 łyżki suszonej szałwii

Zalej szałwię wrzątkiem, odstaw do ostygnięcia, a następnie przecedź. Stosuj jako tonik na oczyszczoną skórę twarzy.

Rumianek pospolity

 

Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla)

 Rumianek pospolity to roślina, którą możemy spotkać na łąkach, polach, przy drogach i w ogrodach na całym świecie. Najlepiej rośnie na glebach piaszczystych i w słonecznych miejscach. Jest to niezwykle popularna roślina, która od wieków znajduje zastosowanie w medycynie naturalnej, kosmetyce oraz kulinariach. Jego delikatne, białe kwiaty i charakterystyczny zapach są znane na całym świecie. W tym poście  przyjrzymy się bliżej właściwościom rumianku, jego zastosowaniom, a także przeciwwskazaniom w jego używaniu.

Rumianek jest ceniony przede wszystkim za swoje właściwości uspokajające i łagodzące. Napar z rumianku jest często stosowany jako naturalny środek na bezsenność i stres. Działa kojąco na układ nerwowy, co pomaga w osiągnięciu stanu relaksacji i wyciszenia przed snem. Wiele osób sięga po filiżankę rumiankowej herbaty po długim dniu, aby złagodzić napięcie i ułatwić zasypianie. Badania wykazały, że rumianek może wpływać na poziom hormonów stresu w organizmie, co dodatkowo potwierdza jego uspokajające działanie.

Oprócz właściwości uspokajających, rumianek jest również znany ze swoich zdolności przeciwzapalnych i antyseptycznych. Może być stosowany zewnętrznie do łagodzenia podrażnień skóry, takich jak oparzenia słoneczne, ukąszenia owadów czy drobne rany. Dzięki zawartości olejków eterycznych, takich jak chamazulen, rumianek pomaga w redukcji obrzęków i zaczerwienień. Jest także popularnym składnikiem w produktach do pielęgnacji skóry, takich jak kremy i maści, które mają na celu łagodzenie stanów zapalnych.

Rumianek jest również często stosowany w leczeniu dolegliwości żołądkowych. Jego właściwości przeciwskurczowe pomagają w łagodzeniu bólu brzucha, wzdęć oraz niestrawności. Herbata rumiankowa jest zalecana osobom cierpiącym na zespół jelita drażliwego, ponieważ może pomóc w zmniejszeniu objawów takich jak ból i skurcze jelit. Regularne spożywanie naparu z rumianku może przyczynić się do poprawy trawienia i ogólnego komfortu jelitowego.

Chociaż rumianek jest powszechnie uważany za bezpieczny, istnieją pewne przeciwwskazania do jego stosowania. Osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych, takie jak ambrozja, mogą również być uczulone na rumianek. Objawy uczulenia mogą obejmować wysypkę, swędzenie czy nawet problemy z oddychaniem. Ponadto, rumianek może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, zwłaszcza rozrzedzającymi krew, dlatego przed jego regularnym stosowaniem warto skonsultować się z lekarzem.

Rumianek znalazł również swoje miejsce w kuchni. Jego delikatny, kwiatowy aromat doskonale komponuje się z różnymi potrawami. Może być dodawany do deserów, takich jak ciasta czy musy, aby nadać im subtelnego, ziołowego smaku. W kuchni można również wykorzystać rumianek do przygotowania syropów, które będą idealnym dodatkiem do herbaty lub lemoniady. Przykładem może być syrop rumiankowy, który powstaje przez zalanie kwiatów rumianku gorącą wodą z cukrem i pozostawienie do naciągnięcia. Taki syrop może być orzeźwiającym dodatkiem do letnich napojów.

W kosmetyce rumianek jest ceniony za swoje właściwości oczyszczające i łagodzące. Może być stosowany w formie toniku do twarzy, aby zmniejszyć zaczerwienienia i poprawić kondycję skóry. W domowych warunkach można łatwo przygotować napar z rumianku, który po ostudzeniu posłuży jako naturalny tonik. Wystarczy zalać łyżkę suszonych kwiatów rumianku gorącą wodą, poczekać, aż napar ostygnie, a następnie przecedzić i przelać do butelki z atomizerem. Taki tonik można stosować codziennie, aby odświeżyć skórę i nadać jej zdrowego blasku.

Przykłady zastosowania 

Napar z rumianku:

1 łyżka suszonych kwiatów rumianku

250 ml wrzącej wody

Zalej kwiaty wrzątkiem, przykryj i pozostaw na 10 minut. Przecedź i pij 2-3 razy dziennie jako środek uspokajający i wspomagający trawienie.

Kąpiel z rumianku:

100 g suszonych kwiatów rumianku

2 litry wrzącej wody

Kwiaty zalej wrzątkiem, odstaw na 30 minut, przecedź i dodaj do wody w wannie. Kąpiel z rumianku działa relaksująco i łagodzi podrażnienia skóry.

Prosty przepis na herbatę miodowo-rumiankową:

1 łyżka suszonych kwiatów rumianku

1 łyżka miodu

250 ml wrzącej wody

Zalej kwiaty wrzątkiem, przykryj i odstaw na 10 minut. Przecedź, dodaj miód i ciesz się aromatycznym napojem.

Melisa lekarska

Melisa lekarska (Melissa officinalis), znana również jako matecznik, cytrynowe ziele czy miodownik, to roślina o wielu prozdrowotnych właściwościach. Jest ceniona zarówno przez pszczelarzy, jak i w medycynie naturalnej. Choć najbardziej kojarzona z działaniem uspokajającym, melisa ma znacznie więcej do zaoferowania.

Historia i pochodzenie melisy lekarskiej

Melisa lekarska pochodzi z regionów Morza Śródziemnego i była znana już w starożytności. Wspominali o niej tacy uczeni jak Hipokrates, Dioskorides czy Pliniusz. W średniowieczu św. Hildegarda uwzględniała melisę w swoich przyprawach, a Paracelsus ukrywał recepturę na "winko melisowe", skuteczne w leczeniu dychawicy. W Polsce melisa pojawiła się dzięki wędrującym mnichom, a Szymon Syreński nazywał ją rojownikiem lub pszczelnikiem.

Właściwości lecznicze melisy lekarskiej

Melisa lekarska jest chętnie uprawiana w ogródkach, na balkonach i parapetach. Ma przyjemny cytrynowy zapach, a jej liście są bogate w olejki eteryczne. Melisa działa uspokajająco, przeciwzapalnie, bakteriostatycznie i przeciwwirusowo. Jest bezpieczna dla dzieci i kobiet w ciąży. Pomaga w:

• Uspokojeniu nerwów i ułatwianiu zasypiania
• Wyciszaniu układu pokarmowego
• Łagodzeniu nerwobóli i nerwicowych schorzeń serca
• Zmniejszaniu mdłości i bóli menstruacyjnych
• Usuwaniu stresu oksydacyjnego
• Zapobieganiu miażdżycy i stłuszczeniu wątroby
• Leczeniu depresji i bólów głowy
• Pielęgnacji włosów

Przepisy z melisą lekarską

Napar z melisy: 

Łyżkę stołową suszonego ziela parzyć pod przykryciem w szklance wrzątku przez 10-15 minut. Spożywać 2-4 razy dziennie po 1/4 lub pół szklanki.

Syrop z melisy:

 ¾ szklanki świeżych liści zalać wodą, podgrzewać aż ubędzie o połowę. Dodać ½ szklanki mocnej herbaty i ¼ szklanki miodu. Przechowywać w lodówce. Stosować łyżkę stołową przed snem.

Winko melisowe: 

50 g świeżych liści zalać butelką białego wina półwytrawnego. Odstawić na 3 dni, przecedzić i pić 3 razy dziennie po 2-3 łyżki przed jedzeniem.

Melisowe brandy: 100 g liści zalać ½ litra brandy, odstawić na 10 dni. Po przecedzeniu stosować 10-20 kropli dziennie.

Zastosowanie zewnętrzne melisy lekarskiej

Inhalator na ból gardła: Parzyć po łyżce melisy, tymianku, lawendy i mięty w litrze wody. Inhalować przez 10 minut.

Płukanka do włosów: 3 łyżki liści zalać szklanką wody, podgrzewać 15 minut, przecedzić i używać do płukania włosów.

Olejek melisowy: 10 kropli olejku z melisy rozcieńczyć w 20 ml oleju migdałowego. Stosować do masażu.

Melisa w kuchni

Melisa lekarska dodaje cytrynowego aromatu potrawom. Można ją używać do sałatek, surówek, sosów, majonezu i napojów orzeźwiających. Świeże listki melisy można dodać do herbaty, aby wzbogacić jej smak.

Przepis na sernik z melisą

Na ciasto: 1 szklanka mąki, 100 g masła, szczypta soli. Nadzienie: 550 g twarogu, ¾ szklanki posiekanej melisy, 2 jajka, 50 g masła, 2 łyżki miodu. Ciasto piec w 200°C przez 15 minut, nadzienie piec 45 minut do uzyskania złotego koloru.

Post powitalny

Od dziecka lubiłam biegać po polach i łąkach  i podziwiać roślinki. Zawsze mnie fascynowało dlaczego nikt ich nie podlewa i o nie nie dba, a tak pięknie rosną. Mają piękne barwy, różnorodne płatki i listki. Potem, gdy nie byłam już dzieckiem zaczęłam czytać co dobrego rośliny mogą dać człowiekowi, jak bardzo są pomocne w leczeniu chorób i dolegliwości. Na początku fascynowało mnie leczenie ziołami wg ojca Klimuszko. Potem było wielu autorów książek o ziołach.
Teraz, gdy medycyna nie leczy, a truje tysiącem tabletek -powrót do naturalnego leczenia stał się modny. Wiele osób szuka jak sobie pomóc naturalnie. 
Zioła są za darmo, tylko nie mogą być zbierane z terenów zanieczyszczonych. Niektóre z nich "uprawiam" na działce, po niektóre jadę do lasu, jeszcze inne kupuję w aptece i tak jakoś sobie radzę. 
Mój blog stworzyłam z myślą o moich dzieciach, one na razie nie potrzebują pomocy i tabletek, ale za kilka lat ta wiedza im się przyda.