Dzierzyk
Dzierzyki to niewielkie ptaki z rodziny dzierzbowatych (łac. Laniidae). W Polsce najczęściej spotyka się kilka gatunków należących do rodzaju Lanius. Są znane z nietypowego zwyczaju nadziewania zdobyczy na ciernie lub drut kolczasty.
Gatunki występujące w Polsce
Najczęściej spotykane są:
- Gąsiorek – najliczniejszy dzierzyk w Polsce.
- Srokosz – większy, występuje także zimą.
- Dzierzba siwa – bardzo rzadka, liczebność silnie spadła.
- Rycyk – wyjątkowo rzadki gość w Polsce.
Występowanie
Dzierzyki zamieszkują:
- skraje lasów,
- zakrzewienia śródpolne,
- łąki i pastwiska,
- tereny rolnicze z pojedynczymi krzewami i drzewami,
- wrzosowiska i nieużytki.
Gąsiorek przylatuje do Polski w kwietniu–maju i odlatuje pod koniec lata do Afryki. Srokosz może pozostawać w Polsce przez cały rok.
Zwyczaje
Najbardziej charakterystyczne zachowania:
- polują z czatowni (słupków, gałęzi, płotów),
- chwytają owady, jaszczurki, małe gryzonie i drobne ptaki,
- nadziewają zdobycz na ciernie, kolce lub drut kolczasty, tworząc „spiżarnie”,
- są terytorialne i bronią swojego rewiru.
Rozmnażanie
- Gniazdo budują zwykle w gęstych krzewach (głóg, tarnina, dzika róża).
- Samica składa najczęściej 4–7 jaj.
- Wysiadywanie trwa około 14–16 dni.
- Młode opuszczają gniazdo po około 2 tygodniach.
- Rodzice karmią pisklęta głównie owadami.
Ciekawostki
„Ptak-rzeźnik”
Dzierzyki nazywa się czasem „ptakami-rzeźnikami”, ponieważ magazynują zdobycz nabitą na kolce.
Doskonały wzrok
Potrafią dostrzec dużego owada lub małego gryzonia z odległości kilkudziesięciu metrów.
Mały drapieżnik
Mimo niewielkich rozmiarów są odważne i potrafią przepędzać znacznie większe ptaki.
Pożyteczne dla rolnictwa
Zjadają wiele szkodników upraw, m.in. chrząszcze, szarańczaki i gryzonie.
Czym dokarmiać?
Dzierzyki bardzo rzadko korzystają z typowych karmników. Jeśli chcesz pomóc im w swoim otoczeniu:
- pozostawiaj naturalne zakrzewienia (głóg, tarnina, dzika róża),
- nie stosuj nadmiernie środków owadobójczych,
- twórz łąki kwietne przyciągające owady,
- można wykładać suszone owady (np. mączniki) w miejscach osłoniętych.
Nie podaje się im zwykle:
- chleba,
- kaszy,
- ziaren dla wróbli i sikor.
Dzierzyki są przede wszystkim mięsożerne i owadożerne, dlatego najważniejsze jest zapewnienie im naturalnej bazy pokarmowej, a nie klasycznego karmnika.
